NHẢY MÚA CÙNG NHỮNG SẮC MÀU XAN ĐỎ

 

NHẢY MÚA CÙNG NHỮNG SẮC MÀU XANH ĐỎ


1. Thấy người ăn khoai...

Có một thời kỳ mà ở Việt Nam nhà nhà mua cổ phiếu người người mua cổ phiếu đó là  khoảng thời gian bắt đầu từ cuối năm 2006 và cuối năm 2007 khi mà lần đầu tiên trong lịch sử chứng khoán Việt Nam VN- index đạt mức trên 1.000 điểm. Cán  bộ công nhân viên trong các doanh nghiệp cổ phần ai cũng thành  nhà kinh doanh chứng khoán. Nghe nhiều người giàu lên vì mua bán cổ phiếu rất nhiều người khác cũng vội vàng tranh thủ "... vác mai đi đào "  theo. Bản thân tôi cũng nằm trong số đó.

 Thực ra cổ phần cổ phiếu là những từ đã được nhắc tới ở Việt Nam từ lâu lắm rồi. Gần chục năm trước khi VN- index với chỉ vỏn vẹn mười mấy hai chục mã như BBC ( công ty cổ phần bánh kẹo Biên Hòa) REE ( công ty cơ điện lạnh thành phố Hồ Chí Minh) SAM (Công ty cổ phần cáp và vật liệu viễn thông) cũng đã từng đạt ngưỡng 571 điểm. Sau đó lại nhanh chóng rớt mạnh xuống hơn 100 điểm khiến nhiều nhà đầu tư phá sản bán cả nhà để trả nợ rồi. Nhưng  mãi đến  năm 2006 thời kỳ các doanh nghiệp nhà nước chuyển sang cổ phần hóa nhiều nhất VN- index mới lao vùn vụt từ 500 lên 600 800 rồi 1.100.  Nhiều cán bộ công nhân viên  trong các công ty lớn như Vinamilk bánh kẹo Kinh Đô FPT khoan dầu khí... tự nhiên trong một thời gian ngắn trở thành tỉ phú khi cổ phiếu của công ty họ lên sàn và liên tục tăng giá trong thời gian ngắn. Người ta nói có cổ phiếu mua 10 (10.000 đồng)  bán được 100   mua 100  bán đến 500.  Một đồn mười mười đồn trăm. Đâu đâu cũng nghe nói đến chứng khoán đến cổ phiếu. Mặc kệ những câu khuyến cáo kiểu; Chơi chứng không phải là việc dễ! Tham quá là có ngày lại không tìm được chỗ xếp hàng mua vé lên sân thượng nhảy lầu!  Đừng có dại mà nhận lấy cục than hồng. hoặc "nó là quả bóng đã bị thổi rất căng rồi không biết nó sẽ vỡ lúc nào"...khối kẻ vẫn bỏ việc chuyên môn với thu nhập có khi lên tới  tám chữ số để lên sàn. Công bằng mà nói nhiều người trong số họ cũng đã  tăng được số vốn trong ngân hàng từ  8 chữ số lên 9 và từ 9 lên 10 mua nhà mua xe trong thời gian có vài tháng. Nhưng những người mất việc mất tiền và vay nợ tới mức phải bán nhà bán đất trả nợ cũng không phải là ít. Vũng Tàu là tỉnh thành có rất nhiều người chơi chứng có lẽ chỉ kém Sài Gòn và Hà Nội. Điều đó cũng dễ hiểu vì có hàng trăm công ty dầu khí ở Vũng Tàu. Mỗi công ty có hàng ngàn lao động. Mỗi cán bộ công nhân viên bên ngành này đều được mua ưu đãi ít nhất từ ba đến mười loại cổ phiếu mà những mã cổ phiếu có logo hình ngọn lửa đều là những hàng nóng trên sàn như PVD (công ty kỹ thuật  khoan dầu khí) ...Sắp lên sàn như PVS ( công ty dịch vụ kỹ thuật dầu khí)... sắp IPO như PVI (Công ty bảo hiểm dầu khí) PVT ( công ty  vận tải dầu khí). Những cái tên thu hút sự quan tâm của tất cả các nhà đầu tư trên cả nước. Khi tìm mua tận gốc vô tình họ đã kéo những cán bộ công nhân viên bên ngành vào cuộc chơi . Nhất là với cổ phiếu chưa lên sàn OTC.

2. Cổ phiếu OTC : Ưu đãi thành ngược đãi :

 Cổ phiếu OTC thời điểm bấy giờ được thống kê là có khoảng 1.230 loại. Mỗi công ty khi chuyển sang cổ phần đều bán cho cán bộ công nhân viên một số lượng cổ phiếu nhất định tùy theo số năm và vị trí công tác với giá ưu đãi 60%  như một sự tưởng thưởng cho công lao đóng góp của họ. Thời gian đầu chẳng người lao động nào hào hứng với việc bỏ ra một số tiền gấp hàng chục thậm chí vài chục lần mức lương ít ỏi của họ để nhận về một tờ bìa cứng lạ lẫm. Một số doanh nghiệp đã phải gần như bắt ép các cán bộ tham gia. Sau đó do giá cổ phiếu trên sàn tăng quá cao các nhà đầu tư ít vốn bắt đầu tìm mua cổ phiếu dưới sàn với suy nghĩ  trước sau gì cổ phiếu OTC cũng phải lên sàn. Người ta ôm tuốt tuột tất cả các loại cổ phiếu được phát hành vì xét cho cùng thời kỳ đó trên sàn niêm yết chẳng có cổ phiếu nào dưới giá 20 và không phải ai cũng có thời gian và kiến thức để mở tài khoản giao dịch trên sàn. Ngoài ra cổ phiếu OTC còn được ưa chuộng vì hai lẽ khác nữa đó là

1. Việc giao dịch có thể diễn ra bất cứ lúc nào bất cứ đâu .

2. Có giá cả không bị giới hạn bởi giá tham chiếu cũng như biên độ dao động sau này.

Có một thời nhóm cổ phiếu bên ngành dầu khí được lùng sục mọi lúc mọi nơi với giá rất khác nhau. Buổi sáng bạn có thể mua được PVS (công ty Cổ phần Dịch vụ kỹ thuật dầu khí) với giá 57 (57.000 đồng). Buổi trưa cũng chỗ đó giá có thể  là 120 và buổi tối ở một chỗ khác giá có thể là 154 .Chú nhật này bạn mua CONAC ( Công ty cổ phần đầu tư xây dựng dầu khí) với giá 20 thứ bảy tới cũng cổ phiếu đó giá 40. Một năm công tác được hét từ 5 triệu đồng  lên đến giá 12 triệu đồng cho quyền mua cổ phiếu PVB (Ngân hàng dầu khí). Một số người còn hào hứng khoe; có  người sẵn sàng đổi một chiếc xe Inova để được quyền mua các cổ phiếu sau này của tập đoàn dầu khí . Và sau này cũng có thời kỳ  cổ phiếu ưu đãi được chào với giá bán ra của công ty nhưng cũng chẳng ai mua.Giá cả của cổ phiếu OTC đắt rẻ là tùy theo thông tin mà người bán người mua biết được qua người quen bạn bè. Anh Võ Trường Sơn nhân viên công ty  Petrosetco nói: Khi công ty tôi phát hành cổ phiếu do không am hiểu một số cán bộ công nhân viên xí nghiệp tôi đã bán lúa non với giá có 1x ( 11.000 đ-19.000 đ). Sau đó thì giá cứ lên như diều đứt dây 2x 4x ...9x. Giá cuối cùng PET được một người bạn tôi giao dịch  là 155.000 đồng. Những người đã mua vào lúc giá còn thấp và giữ lại được tới lúc đó  lời trên trăm ngàn một cổ phiếu.

Lao động trong các doanh nghiệp nhà nước nhảy múa với những cổ phiếu ưu đãi do công ty mình phát hành.Mỗi tháng những công nhân nghèo phải cắn răng bóp bụng trích lương trả góp cho số cổ phiếu đó với hi vọng đổi đời khi cổ phiếu lên giá đã đành   những cán bộ nhân viên bên các sở ban ngành thuộc các đơn vị hành chính sự nghiệp cũng nôn nả lên. Họ một mực vay gom giao tiền nhờ  ép bạn bè người quen mua giùm cho bằng được. Thế là tham gia vào cuộc chơi; mua mua   bán bán. Buổi sáng  trên sàn niêm yết. Buổi chiều buổi tối dưới sàn. Cứ tít mù cả lên. Thời gian đầu ai chơi cũng lời thắng được nhiều ít là tùy theo số vốn bỏ ra và sự may mắn họ có được. Khi thắng ai cũng vui cười hỉ hả đưa nhau lên mây xanh ca tụng nhau là Warren buffett nọ thiên tài  kinh tế kia. Thắng thì ham các cụ nói cấm có sai.  Sau vụ thắng đó  thì dẫu ai đó có nói thế nào đi chăng nữa thì cũng không cản được mọi người lao vào việc mua bán đổi chác cái mớ giấy không có hình bác Hồ  đó bất chấp cái giá đã cao đến không tưởng  của một số loại cổ phiếu.

Sau này các  nhà đầu tư đã biết chọn lựa hơn nhiều loại cổ phiếu OTC đã bị tẩy chay chỉ còn  những đại gia như  DIG (ngành xây dựng) PVF VCB (ngành tài chính) Sabeco Habeco ( bia rượu nước giải khát) DQC HPG (ngành tiêu dùng) Vào cuối năm 2007 những nhà đầu tư nhỏ lẻ không có điều kiện đấu giá hay mua lại những cổ phiếu giá cao 5x  trở lên lại lao xao với các cổ phiếu IDICO Long Sơn khí thấp áp Ngân hàng dầu khí...Những cổ phiếu này thời kỳ đó cũng được giao dịch với giá 2x hoặc cao hơn một chút. Sau đó thì có loại không phát hành trả lại vốn theo mệnh giá loại khác lại xuống dưới mệnh giá cũng chẳng ai mua và có loại thì vẫn giữ được phong độ thậm chí ngay trong lúc khó khăn vẫn được mua với giá 3x và hiện nay đang được săn lùng với giá 6x. Nếu mua cổ phiếu OTC nên mua của người thân quen hoặc dân buôn có nghề còn gọi là cò đó là ý kiến của anh Hùng một nhà đầu tư cổ phiếu OTC có kinh nhiệm do có mối quan hệ rộng lại còn phải giữ mối làm ăn lâu dài cò nắm được nhiều thông tin có thể đòi giá cao nhưng không phải giá trên trời cò cũng dám chấp nhận lời ăn lỗ chịu hơn. Nếu mua không cần cò có thể mua được giá thấp nhưng dễ gặp phải những chuyện trời ơi đất hỡi kiểu người bán nhận tiền rồi vài hôm sau thấy giá lên cao đòi lại sổ lật kèo không chịu ký chuyển nhượng đòi thêm tiền làm khó dễ... rất nhiều trường hợp người mua phải ngậm đắng nuốt cay vì không muốn mang tiếng đành phải nhận lại tiền trả lại sổ. Cũng khá nhiều trường hợp thì người bán quá ảo tưởng về cổ phiếu mà họ nắm giữ   cung cấp cho những người mua mới chơi lần đầu không kinh nghiệm ( số này nhiều vô kể) những thông tin không chính xác để bán cho người mua (đôi khi là người quen thân) với giá trên trời. Chị Thêu kế toán Công ty  cổ phần Đầu tư Xây dựng và Phát triển Đô thị  đã mua 1.000 DPM của một ông thợ điện nước với giá tính ra là 176.000 đồng. Gần tháng sau khi biết tin IPO giá bình quân 55.000 đồng chị than:"  Khổ thế đấy! Sợ bị lừa bởi dân văn phòng nhiều chữ khôn ngoan nên mới chọn một ông ngu ngơ   ai ngờ. Đúng là  thánh nhân đãi kẻ khù khờ. Thôi thì cũng là một bài học"

Riêng về việc "cổ phiếu ưu đãi thành ngược đãi" chị An  Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Dầu khí rút ra hai bài học 1.  ngay cả sự ưu đãi của tập thể đôi khi cũng phải xem xét kỹ trước khi nhận đừng nghĩ mọi người đều mua có riêng gì mình đâu mà sợ vì có khi cùng một mức học phí nhưng đối với người này thì là... chuyện nhỏ nhưng đối với người kia thì lại là chuyện rất lớn rồi. 2.Cổ phiếu OTC đôi khi có thể hơn những cổ phiếu niêm yết về lời lỗ   thông tin tài chính giá cả cổ tức ... tóm lại hơn  tất cả mọi cái thì  vẫn có có một cái kém hơn đó là tính thanh khoản. Ở trên sàn chỉ cần bạn chấp nhận bán giá sàn mấy phiên thì chẳng chóng thì chấy bạn cũng bán được nhưng OTC thì kể cả bạn muốn lỗ cũng không được nên bạn  chỉ còn cách; chôn vốn một chỗ ôm một đống giấy để ăn  cổ tức và chờ đợi nó lên sàn.

3. Mẹ của thành công.

 Đến tháng 4 năm 2007 các cổ phiếu trên sàn niêm yết bắt đầu đi xuống. Thị trường OTC chuyển sang đóng băng. Những nhà đầu tư mới chập chững vào sàn bắt đầu thiếu tự tin. Tới tháng 6 tháng 7 cùng năm đó thì  sự nghi kỵ hoảng hốt  càng tăng. House sụt giảm tới 25% Chị Thu Thủy công đoàn Sở giáo dục tỉnh đồng thời cũng là một nhà đầu tư nhỏ kể: Tôi mua 1.000  cổ phiếu mới lên sàn KHP ( Công ty điện lực Khánh Hòa)  với giá  55.3 và mua chung với chị bạn 1.000 cổ phiếu  DPM  ( Nhà máy Đạm Phú Mỹ) với giá 70.000 đồng 2.700 cổ phiếu CONAC ( công ty cổ phần xây dựng dầu khí )với giá 20.000 đồng. Tất cả số vốn đó năm yên từ một quý đến nửa năm làm tôi lao đao phải đi vay nợ tiền tiết kiệm của mẹ. Cuối tháng 10 năm 2007 thị trường ấm lên.  Cần tiền chúng tôi canh mãi mới bán được cổ phiếu KHP ( lúc trước đó có lúc xuống tới dưới 30.000 đồng giảm 45% ) với giá  47.3 lỗ 8 triệu đồng. Cổ phiếu dưới sàn CONAC cũng  bán được giá gần 18 5 lỗ hơn 4 triệu. Riêng DPM thì thê thảm hơn vì thấy người ta phải đi lên Sài Gòn cất hàng về với giá 110K  nên chúng tôi quyết định đợi nó lên sàn giá cao bán cả thể    VN Index  lúc đó  đang là hơn 1.100 điểm và rất nhiều chuyên gia kinh tế tuyên bố thị trường đang sẵn sàng để vướt quá mốc tâm lý 1.200 điểm hướng tới mốc 1.300 điểm . Ai ngờ thị trường lại bắt đầu down ( đi xuống) Giá DPM trên sàn rớt từ hơn 100  xuống giá 82 rồi 67. Mua chung. Không ai dám quyết vì sợ phải gánh trách nhiệm nếu nó  lên trở lại nhưng nó cứ xuống mãi. Tiếc của. Chúng tôi đành ôm luôn cho đến bây giờ. Từ đó đến giờ DPM chưa lần nào lên đến 70  để chúng tôi thu hồi vốn. Vốn không thu hồi được thì nói gì tới lãi. Từ đó đến giờ tôi không còn tham gia mua bán cổ phiếu nữa. Khi có ai hỏi đầu tư chứng khoán thắng chứ bạn tôi bảo;  Thắng lớn! người ta thì chỉ thành công còn tụi tôi làm mẹ của thành công cơ mà mẹ của thành công là... thất bại.

Thời gian VN- index trở lại đỉnh cao cuối năm 2007 đó   một số công ty  tranh thủ ra thêm khá nhiều loại cổ phiếu mới cũng như phát hành thêm một số lượng lớn những cổ phiếu cũ  để có vốn đầu tư đã khiến cho thị trường trở lên bão hòa. Một số công ty bên ngành dầu khí còn nghĩ ra cách gom hàng loạt cổ phiếu không tên tuổi và dĩ nhiên là khó bán vào nhóm những cái tên hot như Idico Long Sơn Sao Mai bến Đình Khoan mới...vào các nhóm cổ phiếu 3 4 6 suất để  bán cho công nhân viên. Những nhóm cổ phiếu đó có loại 2 năm sau  vẫn không hề có bất cứ thông tin gì đừng nói chi tới chuyện sổ cổ đông hay cổ tức. Khi thị trường như chiếc xe đứt thắng lao thẳng từ  1.100 điểm những ngày đầu tháng 10 năm 2007 tới mức đáy 235 điểm ngày 24/2/2009 thì  hơn 1.200 loại cổ phiếu OTC  lúc đó chỉ khoảng vài mươi loại còn được giao dịch với giá bằng 1/5 - 1/10 giá trị khi mua. Và người ôm những cổ phiếu này 90 % lại là cán bộ công nhân viên những nhà đầu tư gần như  không vốn không kinh nghiệm

Bắt đầu từ cuộc khủng hoảng kinh tế  lớn nhất kể từ thế chiến lần II tất cả mọi thứ đều lên chỉ có cổ phiếu bất động sản là giảm. Các hành khách cảm thấy như thế nào khi ngồi trên một chuyến tàu  lao nhanh  xuống  vực thì nhà đầu tư đầu cơ cũng cảm thấy thế. 860 732 653 550. 345...những con số khủng khiếp với hàng chục ngàn người còn kẹt trên sàn cũng như hàng triệu người dưới sàn những người đã mang cầm cố nhà cửa nghề nhiệp niềm tin của người quen tình yêu thương của người thân thiết để có tiền chơi chứng.

 Hết lạm phát rồi suy thoái ngành nào cũng lao đao. Năm 2008 rất nhiều người đã trở thành "mẹ của thành công" trên nhiều lĩnh vực. Đất đai và chứng khoán đẻ ra nhiều mẹ nhất vì vốn dĩ  lợi nhuận và rủi ro luôn tỷ lệ thuận. Nhẹ thì mất tiền bán đất bán xe gia đình lục đục. Nặng thì tự tử phá sản vào tù bỏ trốn. Có mấy ai  làm ăn mà không vay vốn trong khi  lãi ngân hàng khi đó đã chuyển từ 1% lên  1 7%  mỗi tháng. Sau này khi VN index liên tục lập kỷ lục đáy mới dưới 300 điểm thì ngược lại với trước kia là  ở đâu cũng nghe nói đến chứng khoán ở một chỗ  tụ tập hội hè nào đó nếu ai đó vô tình nhắc tới những từ có liên quan đến cổ phần cổ phiếu  là tất cả lại lặng đi như đang trong một phút  mặc liệm vậy.

 Bài học về đầu tư chứng khoán  thì sách báo đã nói rất nhiều. Và qua đỉnh núi lửa 1.170 đến đáy núi băng 235 điểm rất nhiều nhà đầu tư sức tàn lực kiệt cũng đã  tự rút ra những bài học nghiêm túc cho riêng mình. Một số người đã tạm quên đi chôn đi những mảnh giấy trị giá cả tỷ đồng khi mua và chờ. Một số khác thì một đi không trở lại với những phập phù lời ảo lỗ thật của thị trường chứng khoán.  Nhưng những màu sắc xanh đỏ nhảy nhót trên bảng điện tử với cái khả năng kiếm cả 100% một tháng vẫn có ma lực thu hút một lượng không nhỏ những người nhanh nhạy có động lực kiếm tiền và có gan. Sáng nay tôi lại ra sàn.

Bùi Đế Yên

Vũng Tàu Ngày 3/11/2009

An An

Chào anh em thì thời gian qua đóng cửa blog để...đi ra sàn nên cũng chả chịu viết lách gì hihi bao giờ vn index tèo hẳn thì mới loe ngoe về với vn weblogs được
Bài này viết để trả lời câu hỏi sao dạo này ít viết thế của bạn bè đấy ạ hihi!

lecong

Gửi An An

Thời gian qua anh lo chống đỡ với âm mưu cách chức TBT của Ông TNT nên không com cho em được. Em khỏe không? Có Tr mới gửi cho anh nhé. Chúc em luôn vui